|
Varlının birisi buranı pullu yeraltı
avtomobil dayanacağına çevirmək istəyir.
Muradov Fuad Rauf oğlu 22 iyul 1979-cu ildə Bakı
şəhərində anadan olub. 1986-cı ildə Bakı şəhəri
6 saylı orta məktəbin I sinfinə daxil olub, 1996-cı
ildə həmin məktəbi bitirib. Həmin ildən 2001-ci
ilə qədər ali təhsilini Azərbaycan Dövlət Neft
Akademiyasında (ADNA) davam etdirib. 2001-ci ildə
ADNA, Nitsa şəhərinin Sofiya Antipolis Universiteti
(Fransa) və Genuya Şəhərinin Universitetlərinin
(İtaliya) birgə magistraturasına «Ətraf mühit
və neft sənayesi» ixtisası üzrə daxil olub. 2002-ci
ildə magistraturanı bitirib, Azərbaycan Elmlər
Akademiyası Radiasiya Problemləri İnstitutunun
aspirantura bölməsinə daxil olub. 2001-ci ildən
2004-cü ilədək Azərbaycan Ekoloji Layihələr Mərkəzində
Ekoloji menecer vəzifəsində çalışıb.
1996-cı ildən bir sira Gənclər Təşkilatlarının
təsisçisi olub. 2002-ci ildən Azərbaycan
Respublikası Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının
Baş katibi olub, 2004-cü ildən isə həmin quruma
rəhbərlik edir. 2002-2004-cü illər ərzində Avropa
Şurası və Avropa Birliyinin gənclər platforması
olan Avropa Gənclər Forumunun Maliyyə Nəzarət
Komissiyasının sədri kimi fəaliyyət göstərib.
2005 – ci ilin may ayından yeni yaranmış İctimai
Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin Yayım
Şurasının üzvüdür.
29 saylı Səbail seçki dairəsindən namizədliyini
irəli sürüb.
Vaxtilə Azərbaycana gələn xarici qonaqlar Bakının nə qədər gözəl, qədim
tarixə malik və müasir şəhər olması barədə öz xatirələrində qeydlər edirdilər.
Amma bu gün Bakının vəziyyətini görən insanlar, çox təəssüf hissi ilə paytaxtın
bu qədər dəyişdiyini təsəvvür belə etmək istəmədiklərini bildirirlər.
Doğrudanmı, biz bu gün Bakımızı itiririk və ya bu qloballaşan dünyanın
tələblərindən biridir?
Mənim tələbəlik illərindən xatirimdədir ki, Bakının
gözəlliyindən, yaşıllığından danışarkən mərhum prezidentimiz Heydər Əliyevlə
bağlayırdılar. Bu insanın Bakı, Azərbaycan üçün etdiklərini yəqin ki, indiyə
qədər heç kim etməyib, Yəqin ki, bundan sonra da uzun müddət bunu heç kəs
etməyəcək. Son illər ölkə iqtisadiyyatı və əhalinin sosial vəziyyəti xeyli
inkişaf edib. Hazırda bu proses davam edir. Bu inkişafın böyük bir hissəsi
Bakının payına düşür. Hər gün paytaxtda yeni iş yerləri açılır. Məişət
obyektləri tikilir, istirahət guşələri bərpa olunur, yaşayış binaları ucaldılır.
Bunun özü inkişafdan xəbər verir.
Bu gün Bakı inkişaf etməklə yanaşı, həm də
bir sıra problemlərlə üzləşib. Mən istəyirəm ki, diqqətinizi həmin problemlərdən
bəzilərinə yönəldim. Bu günkü gəncləri daim düşündürən mühüm problemlərdən biri
də ekoloji tarazlığın, təbiətin və onun sərvətlərinin qorunub saxlanılması və
davamlı istifadəsidir. Çünki əhalinin vəziyyəti, onun məskunlaşdığı
ərazinin ətraf mühiti ilə sıx əlaqədardır. Bir qrup insan yeni tikililərin
olmasını müasirliklə əlaqələndirərək, Bakının yeniləşməsini müsbət
qiymətləndirirlər. Lakin əfsuslar olsun ki, Bakının yeniləşməsi vahid bir dövlət
planı üzrə deyil, pərakəndə surətdə gedir. Demək olar ki, şəhərin
infrastrukturu, ekoloji durumu nəzərə alınmır. Təəssüf ki, son vaxtlar
gözümüzün qabağında 10-20 illik, hətta daha yaşlı ağaclar amansızcasına
qırılır.
Seçki ərəfəsi olduğu üçün tez-tez öz seçicilərimlə görüşürəm.
Görüşlər zamanı əhalini narahat edən çoxlu sayda problemlərlə rastlaşırıq.
Maraqlı bir hadisəni danışım. Bir neçə gün bundan əvvəl Badamdar qəsəbəsində
seçicilərlə görüşərkən qarşılaşdığım mənzərə məni dəhşətə gətirdi. Orada demək
olar ki, 50-60 yaşlı ağaclar məhv olmaq təhlükəsi ilə üzləşib. Bir qrup varlı
insan öz şəxsi maraqlarını cəmiyyət maraqlarından üstün tutaraq yerli əhalinin
hüquqlarını pozur. Bu insanlar yalnız öz maraqlarını güdərək ən çirkin
vasitələrə belə əl atmaqdan çəkinmirlər. Bu təkcə bir misaldır. Badamdarda yeni
binaların pərakəndə tikilməsi təkcə yaşıllığın azalmasına yox, həm də
kanalizasiya sisteminin dağılmasına gətirib çıxarır. Bu da bütün «Bakı Soveti»,
«Sahil» metrosu ərazisində yaşayan insanların narahatçılığına səbəb olur.
Təbii ki, bu binaların tikilməsinə sərəncam verən insanlar da yerli əhalinin
vəziyyətini düşünmürlər.
Bundan başqa bir neçə gün bundan əvvəl Səbail rayon
sakinlərindən də dəhşətli bir xəbər eşitdim. Onların dediyinə görə, metronun
yanındakı «Sahil bağı» sökülmək üzrədir. Səbəb də hansısa varlının daha varlı
olmaq istəyindən irəli gəlib. Nəticədə ətrafda yaşayan insanların təmiz hava
alması və normal istirahətləri məhdudlaşdırılacaq. Bu insanlar parkı söküb
yerində yeraltı avtomobil dayanacağı tikmək istəyirlər. Maraqlı orasıdır ki,
park söküləcək, yeraltı pullu avtomobil dayanacağı tikiləcək. Təzədən üstündə
həmin park bərpa ediləcək. Mən məsələnin mənəvi tərəfini bir kənara qoyub, bir
vətəndaş və ekoloq kimi həmin insanlara sual vermək istərdim: 50-dən çox yaşı
olan ağacların yenidən bərpa olunma mexanizmi necədir? Əgər onlar bu üsulu
bilirlərsə, artıq bu özü dünya miqyasında bir «tapıntı»dır və buna görə onları
mükafatlandırmaq lazımdır.
Tiknti abadlıqdır, tikinti inkişaf deməkdir. Bakı
son illər geniş tikpnti meydanına çevrilib. Deməli, şəhərimiz həm inkişaf edir,
həm də abadlaşır. Amma bu, ilkbaxışdan bel görünür. Ammu şəhərin Baş Planını
tanımaq istəyən yoxdur. Abadlıq da, inkişaf da müəyyən plan əsasında olmalıdır.
Bu olmayanda inkişaf tənəzzülə, abadlıq isə bərbadlığa çevrilə bilər.
Avropa
ölkələrində tikinti şirkətləri ətraf mühitə ziyan vurmamaq üçün bir sıra
tədbirlər həyata keçirirlər. Bildiyiniz kimi, Avropanın mərkəzi şəhərlərindən
olan Brüsseldə bütün Avropada fəaliyyət göstərən şirkətlərin, transmilli
korporasiyaların, beynəlxalq təşkilatların, Avropa Birliyi və Avropa Şurasının
altqurumları yerləşir. Təbii ki, bu şəhərdə tikinti işləri də tez-tez aparılır.
Avropa Gənclər Forumunun Maliyyə-Nəzarət Təftiş Komissiyasının sədri kimi, ildə
bir neçə dəfə həmin şəhərdə oluram. Həmin müddət ərzində heç bir vaxt
tikililərin ətrafının toz-torpağa bulaşmasını, maşın yolunun bağlanmasını,
fəhlələrin təhlükəsizlik qaydalarından yayınmalarını görmürəm. Hər bir tikinti
şirkəti tikintiyə başlamazdan əvvəl ətrafdakı insanları əvvəlcədən xəbərdar
edir.
Maraqlıdır, Bakıda yeni binalar Avropa standartlarına uyğun tikilir,
qiymətlər də heç də oradakından fərqli deyil. Amma göstərilən xidmətlər,
insanlara olan münasibət nəinki Avropa standartlarına, heç inkişaf etməkdə olan
ölkələrdəki vəziyyətlə də müqayisəyə uyğun gəlmir. Bəzi insanlar hətta Bakını
Sinqapura bənzədirlər. Sinqapurda tikilən binaların şəhəri gözəlləşdirdiyindən
danışırlar. Ancaq yadda saxlamaq lazımdır ki, Bakı Sinqapur deyil və Bakıda cəmi
4 milyon əhali yaşayır. Fikrimcə, kəsişən ensiz, kiçik küçələri, dar dalanları
Bakıya xüsusi gözəllik verir.
Yenə seçicilərimlə görüşdən xatirimə düşən bir
hadisəni sizinlə bölüşmək istəyirəm. Hamı bilir ki, Səbail rayonu ərazisi
tikintilərlə bol ərazilərdən biridir. Burada hətta binaların arasında sakinlərin
istirahət etmələri üçün hələ Sovet hakimiyyəti illərində yaradılmış bağça və
parklar məhv edilir, dağıdılır. Yerində isə hündür mərtəbəli binalar tikilir.
Halbuki, həmin ərazilərdən sakinlər, xüsusən uşaqlar və yeniyetmələr öz asudə
vaxtlarını səmərəli keçirmək üçün istifadə edirdilər. Hündür tikililərin
sahibləri, sifarişçiləri əfsuslar olsun ki, yalnız öz əndazəsiz
qazanclarını düşünərək, hətta gələcək nəslin, övladlarımızın qayğısına belə
qalmırlar.
Ətraf muhitin birbaşa qayğısına qalmalı olan Ekologiya və Təbii
Sərvətlər Nazirliyi, onun tabeçiliyində olan müvafiq qurumlar, həmçinin
yerli icra hakimiyyətləri, bələdiyyələr isə bu işlərə çox biganədirlər. Bu
binaların tikilməsinə icazə verən və nəzarət edən təşkilatlar
fikirləşmirlər ki, sabah bütün bu binalar tam gücü ilə fəaliyyətə başlayanda
kanalizasiya suları hara axıdılacaq?! Birincisi, kanalizasiya xətlərinin gücü
çatmayacaq, ikincisi də çirkab suların 60 faizdən çoxu təmizlənmədən
Xəzərə axıdılacaq.
Bu gün içməli su ilə təchizat məsələsi də ürəkaçan
vəziyyətdə deyil. Son 20 il ərzində paytaxt əhalisinin 2 dəfə artmasına
baxmayaraq, su təchizatı eyni səviyyədə qalıb. Əsas 2 su mənbəyinin umumi həcmi
cüzi artmış olsa da, su itkilərinin (su borularının çoxunun istismar müddəti
keçib) həcmi dəfələrlə artıb. Güman edirəm ki, belə getsə yaxın gələcəkdə Bakı
əhalisini susuzluq fəlakəti gözləyəcək. Suyun keyfiyyətinin pisləşməsi isə
xəstəliklərin artmasına gətirib çıxara bilər. Bütün sadaladığımız bu problemlər
onu göstərir ki, artıq həyəcan təbilinin çalınmasının vaxtı çatıb. İnanıram ki,
hələ gec deyil! Onu da əlavə edim ki, 50-ci illərdən başlayan
Bakının yaşıllaşdırılma planına qarşı hazırda böyük bir təcavüz edilməkdədir.
Min bir əziyyətlə böyüdülmüş ağaclar insafsızcasına qırılır. Bu vandalizmin
qarşısını almaq üçün yaşıl bağların, milli parkların sayı durmadan
artırılmalıdır. Bu kimi məsələlər təbii ki, yerli icra hakimiyyəti orqanlarının
diqqət mərkəzində olmalıdır. Onlar bu məsələ ilə bağlı öz məsuliyyətlərini dərk
etməlidirlər. Təbii ki, əhali də bu cür həssas məsələlərdə çox diqqətli
olmalıdır.
«Şərq» 08.09.2005
|
